Placki ziemniaczane

Placki ziemniaczane to bez wątpienia jedno z tych dań, które każdemu kojarzą się z domowym ciepłem, dzieciństwem i zapachem unoszącym się z kuchni babci. To prosta, a zarazem niezwykle szlachetna potrawa, która mimo pozornie niewyszukanych składników potrafi zachwycić smakiem i chrupkością. Choć każdy dom ma swoją własną wersję przepisu, istnieją pewne podstawowe zasady, które czynią placki idealnymi – chrupiącymi na zewnątrz, miękkimi w środku i pełnymi ziemniaczanego aromatu. Przygotowanie ich wcale nie jest trudne, a satysfakcja, gdy udadzą się perfekcyjnie, jest ogromna. W tym artykule znajdziesz nie tylko sprawdzony przepis, ale także garść praktycznych porad, które sprawią, że Twoje placki będą po prostu wyborne.

Zanim przejdziemy do gotowania, warto na chwilę zatrzymać się przy historii tej potrawy. Placki ziemniaczane znane są w polskiej kuchni od wieków, a ich popularność wynikała przede wszystkim z dostępności i niskiej ceny składników. Dawniej, zwłaszcza na wsiach, stanowiły podstawę wyżywienia. Na ziemi kornickiej, gdzie ścierały się wpływy polskie, litewskie i rusińskie, placki ziemniaczane pieczone na blasze były podstawową potrawą kuchni. Przygotowywano je bardzo często, bo ludzie nie mieli pieniędzy, aby kupować różne pieczywo. W tamtych czasach gospodynie piekły je raz w tygodniu, przeważnie w piątek, a polewało się je wtedy olejem albo śmietaną. Tradycyjne receptury były pieczołowicie pielęgnowane i przekazywane młodszym pokoleniom, dzięki czemu dziś również możemy cieszyć się tym prostym, a jakże pysznym daniem.

Sukces placków ziemniaczanych zależy w ogromnej mierze od wyboru odpowiedniego gatunku ziemniaków. To właśnie one są tu najważniejszym składnikiem i to od ich jakości zależy konsystencja i smak gotowej potrawy. Do placków najlepiej sprawdzają się ziemniaki typu C, czyli tak zwane mączyste. Charakteryzują się one wysoką zawartością skrobi, co sprawia, że masa lepiej się klei, a usmażone placki są bardziej chrupiące i mniej chłoną tłuszcz. Przykładowe odmiany o takich właściwościach to na przykład Bryza, Irys czy Mila.

Zdecydowanie należy unikać ziemniaków typu A, czyli sałatkowych. Mają one niską zawartość skrobi i są zbyt wilgotne, przez co placki mogą się rozpadać podczas smażenia i być w środku gumowate, zamiast przyjemnie chrupać. Jeśli nie jesteś pewien, jaki typ ziemniaka trafił do Twojej kuchni, możesz przeprowadzić prosty test. Wystarczy przekroić ziemniaka na pół i potrzeć połówki o siebie. Jeśli wyraźnie się sklejają i trudno je oderwać, to znaczy, że masz do czynienia z ziemniakami o wysokiej zawartości skrobi, idealnymi na placki.

Przepisów na placki ziemniaczane jest co najmniej tyle, ile polskich domów. Każda rodzina ma swoją sprawdzoną recepturę, często z dodatkiem ulubionych przypraw czy składników. Aby przygotować tradycyjne placki ziemniaczane, będziesz potrzebować przede wszystkim ziemniaków, najlepiej mączystych, które stanowią bazę całego dania. Do tego przyda się średnia cebula, która nie tylko zapobiega ciemnieniu masy, ale także nadaje plackom charakterystycznego, lekko słodkiego aromatu i wilgotności. Jajka i mąka pszenna pomogą związać wszystkie składniki, a sól i pieprz podkreślą smak. Do smażenia najlepiej użyć oleju roślinnego o neutralnym smaku, na przykład rzepakowego.

Przygotowanie placków rozpoczynamy od dokładnego umycia, obrania i ponownego opłukania ziemniaków, aby pozbyć się wszelkich zanieczyszczeń. Kolejnym etapem jest starcie ich na tarce. W tej kwestii zdania są podzielone. Niektórzy wolą trzeć ziemniaki na drobnych oczkach, aby placki były bardziej jednolite i delikatne. Inni z kolei preferują grubsze oczka, które dają wyczuwalne kawałki ziemniaka i bardziej wyrazistą strukturę. Można też zastosować metodę mieszaną – połowę ziemniaków zetrzeć na małych oczkach, a resztę na tych najdrobniejszych, co zapewni ciekawą konsystencję. Do startych ziemniaków warto od razu dodać startą cebulę, co zapobiegnie ich ciemnieniu.

Jeden z najważniejszych etapów, od którego zależy, czy placki będą chrupiące, czy też rozmoczone, to dokładne odciśnięcie nadmiaru wody z masy ziemniaczanej. Startą masę z cebulą należy przełożyć na sito lub gęstą gazę i dokładnie odcisnąć z nadmiaru soku. Soku nie trzeba od razu wylewać. Można go odstawić na kilka minut – na dnie naczynia osiądzie wtedy biała skrobia. Po odczekaniu delikatnie zlewamy płyn, a pozostałą skrobię dodajemy z powrotem do masy ziemniaczanej. To naturalny i najlepszy sposób na zagęszczenie ciasta bez dodawania dużej ilości mąki.

Do odciśniętej masy ziemniaczanej dodajemy jajka, mąkę, sól i pieprz. Całość dokładnie, ale niezbyt długo mieszamy, aby składniki się połączyły. Zbyt długie mieszanie mogłoby sprawić, że placki wyjdą zbite. Jeśli lubisz eksperymentować, to na tym etapie możesz dodać ulubione przyprawy, takie jak majeranek, czosnek, gałka muszkatołowa, a nawet odrobinę startego selera dla ostrzejszego smaku.

Na patelni z grubym dnem rozgrzewamy olej. Tłuszczu nie może być zbyt mało – placki powinny się na nim swobodnie smażyć, ale też nie pływać w nim całkowicie. Wielu kucharzy poleca mieszankę oleju ze smalcem, która nadaje plackom wyjątkowego smaku i chrupkości. Łyżką nakładamy porcje ciasta na rozgrzany tłuszcz i delikatnie je spłaszczamy, formując nieduże, okrągłe placuszki. Smażymy na średnim ogniu, aby placki zdążyły się usmażyć w środku, a nie tylko zrumienić z wierzchu. Gdy brzegi staną się złociste, przewracamy je na drugą stronę i smażymy dalej, aż do uzyskania apetycznego koloru. Usmażone placki warto przekładać na ręcznik papierowy, który wchłonie nadmiar tłuszczu.

Chrupiące placki ziemniaczane to marzenie każdego, kto je przyrządza. Oprócz wspomnianego wcześniej wyboru odpowiednich ziemniaków i dokładnego odciśnięcia masy, warto pamiętać o kilku dodatkowych trikach. Przede wszystkim nie można przesadzić z ilością mąki – zbyt duża jej ilość sprawi, że placki staną się gumowate i ciężkie. Patelnię należy dobrze rozgrzać, a podczas smażenia utrzymywać stałą, niezbyt wysoką temperaturę. Warto też pamiętać, aby nie kłaść na patelnię zbyt wielu placków na raz, ponieważ obniży to temperaturę tłuszczu i spowoduje, że będą się one dusić, a nie smażyć.

Placki ziemniaczane są niezwykle uniwersalne i smakują doskonale zarówno na słodko, jak i na wytrawnie. Wybór dodatków zależy tylko od Twojej wyobraźni i preferencji smakowych. Do najbardziej klasycznych i uwielbianych dodatków należy kwaśna śmietana, która doskonale przełamuje smak ziemniaków. Gulasz, zwłaszcza po węgiersku, to połączenie mięsnego, aromatycznego sosu z chrupiącymi plackami – prawdziwy kulinarny majstersztyk. W Wielkopolsce popularne jest podawanie placków posypanych cukrem, gdzie miejscowa ludność nazywa je bambrzakami. Świeże jabłka lub mus jabłkowy to słodko-kwaśny dodatek, który świetnie komponuje się ze smakiem ziemniaków. Sos grzybowy to idealny wybór dla miłośników leśnego aromatu. Placki ziemniaczane można podawać także z pieczonymi warzywami, twarogiem, łososiem, kawiorem, czy po prostu z tartym serem i koperkiem. W wersji orientalnej sprawdzą się z pikantnym sosem chili i kolendrą, a w śródziemnomorskiej z suszonymi pomidorami i rukolą. Niektóre domy serwują je z mlekiem, maślanką lub kefirem, co jest szczególnie popularne wśród dzieci. W eleganckich restauracjach placki ziemniaczane często pojawiają się jako wyrafinowany dodatek do pieczeni, polędwicy czy duszonych mięs. Niezależnie od tego, którą wersję wybierzesz, pamiętaj, że najważniejsze to czerpać radość z gotowania i delektować się każdym kęsem tego wyjątkowego dania. Smacznego!

ZOBACZ RÓWNIEŻ: